CERN rozpoczął konsultacje społeczne w sprawie budowy Przyszłego Zderzacza Kołowego
20 maja 2026, 07:06CERN rozpoczyna czteromiesięczny okres konsultacyjny dotyczący budowy Przyszłego Zderzacza Kołowego (Future Circular Collider - FCC). FCC ma być 91-kilometrowym akceleratorem cząstek, którego tunel będzie znajdował się na głębokości od 180 do 400 metrów pod francuskimi departamentami Haute-Savoie i Ain oraz kantonem Genewy. Ma więc być ponad 3-krotnie dłuższy niż LHC, a energia zderzeń ma w nim wynosić 100 TeV (w LHC jest to 14 TeV). Określany mianem „fabryki bozonów Higgsa” miałby dostarczyć niezwykle precyzyjnych pomiarów bozonu Higgsa i innych cząstek, poszukiwać nowych cząstek, sił i oraz ciemnej materii, pozwolić zrozumieć, dlaczego materia dominuje we wszechświecie nad antymaterią oraz pozwolić na badanie nowych zjawisk fizycznych.
Czy znamy wszystkie cząstki elementarne?
14 grudnia 2012, 19:24Model Standardowy zawiera 12 cząstek materii (fermionów), z których zbudowana jest cała materia. Wszystkie one są nam znane. Powstaje jednak pytanie, czy możliwe jest znalezienie nieznanych jeszcze podstawowych cegiełek natury.
Udało się odnaleźć cząstkę, której istnienie postulował wybitny polski fizyk
22 marca 2021, 19:25W 1973 roku dwóch wybitnych fizyków Leszek Łukaszuk i Basarab Nicolescu ogłosiło, że z ich wyliczeń wynika, iż powinna istnieć nieznana dotychczas kwazicząstka. Odderon, bo o nim mowa, miał być kulą gluonową przewidzianą przez chromodynamikę kwantową. Ten partner znanego już wcześniej – chociaż również teoretycznie – pomeronu, miał składać się z trzech gluonów
U wybrzeży Sycylii zarejestrowano najbardziej energetyczne neutrino w historii
24 lutego 2025, 17:59Głęboko pod powierzchnią Morza Śródziemnego znajduje się niezwykła infrastruktura, wykrywacz neutrin KM3NeT. Jedna część znajduje się 30 km od południowych wybrzeży Francji, na głębokości ok. 2500 m i jest zoptymalizowana do pracy z neutrinami o energiach liczonych w gigaelektronowoltach (GeV). Część druga, KM3NeT-It, położona 100 km na wschód od południowych wybrzeży Sycylii, zlokalizowana 3500 m pod powierzchnią, wykrywa neutrina z zakresu tera- i petaelektronowoltów (TeV, PeV). Zarejestrowano tam najbardziej energetyczne neutrino. Jego energia sięgała 220 PeV.
Bozon Higgsa zadecydował o wszechświecie
19 sierpnia 2014, 08:15Fiodor Bezrukow z RIKEN-BNL Reserch Center i Michaił Szaposznikow ze Szwajcarskiego Federalnego Instytutu Technologii w Lozannie zaproponowali teorię zgodnie z którą krótko po Wielkim Wybuchu bozon Higgsa zdecydował o sposobie rozszerzania się wszechświata i nadał mu kształt
Ruszył stellarator, w który zainwestowała Polska
5 lutego 2016, 10:01Niemieccy naukowcy uruchomili właśnie eksperyment, który ma pomóc w rozwoju fuzji jądrowej. Po dziewięciu latach przygotowań specjaliści z Instytutu Fizyki Plazmy im. Maxa Plancka w Greifswald wstrzyknęli niewielką ilość wodoru w urządzenie o kształcie torusa i całość potraktowali mikrofalami
Niezwykłe neutrino zarejestrowane w Morzu Śródziemnym pochodziło z grupy blazarów?
11 marca 2026, 16:12Przed trzema laty 13 lutego 2023 roku detektor KM3NeT/ARCA, znajdujący się u wybrzeży Sycylii, zarejestrował coś niezwykłego: neutrino o energii około 220 PeV. To 16 000 razy więcej niż energia najpotężniejszych kolizji, do jakich dochodzi w Wielkim Zderzaczu Hadronów (LHC). O zdarzeniu tym poinformowano w lutym 2025 roku na łamach Nature. Wówczas nie wiedziano, co mogło być źródeł neutrina o tak wielkiej energii. Teraz naukowcy z KM3NeT/ARCA poinformowali, że neutrino mogło pochodzić z rozproszonego strumienia generowanego przez grupę blazarów.
Egzotyczne cząstki w akceleratorze
20 sierpnia 2014, 10:27Najnowsze obliczenia wskazują, że podczas zderzeń ciężkich jonów w Relativistic Heavy Ion Collider (RHIC) powstają egzotyczne cząstki przewidziane w teorii dotyczącej interakcji pomiędzy kwarkami a gluonami. Bariony te zawierają co najmniej jeden kwark dziwny i dotychczas nie zostały bezpośrednio zaobserwowane
Wrodzony powab protonu może przysporzyć kłopotów astronomom
24 marca 2022, 12:06Czy neutrinowe oczy ludzkości, obserwatoria takie jak IceCube na Antarktydzie, naprawdę widzą neutrina napływające z głębi kosmosu? Odpowiedź zaczynają przynosić między innymi eksperymenty przy akceleratorze LHC, gdzie bada się wewnętrzną strukturę protonów. Zgodnie z najnowszym modelem, opracowanym przez fizyków z IFJ PAN, struktura ta wydaje się być bogatsza o cząstki powabne w stopniu, który ziemskim obserwatorom neutrin może utrudnić interpretację tego, co widzą.
Najbardziej precyzyjne pomiary masy bozonu W uspokoiły fizyków
20 kwietnia 2026, 07:39Gdy cząstki elementarne mają wyższa lub niższą masę, niż się spodziewano, fizycy mają problem. Pojawiają się przypuszczenia, że to, co dotychczas wiedzieliśmy o wszechświecie nie jest prawdą. Cząstka, której masa wykracza poza tę przewidzianą teoriami, podważa założenia dotyczące sił tworzących naszą rzeczywistość. Tak właśnie było od kilku lat z bozonem W.
